• 09309181270

ایمونومدولاتور

مواد تعدیل کننده پاسخهای ایمنی (ایمونومدولاتورها)

از آنجائیکه محرکهای ایمنی گوناگون می توانند سیستم ایمنی را تحت تاثیر قرارداده و آنرا تقویت کنند، تلاشهای فراوانی برای دست یافتن به این محرکها انجام شده است تا در مواقع لزوم سیستم ایمنی را تقویت نمایند. این مواد تعدیل کننده پاسخهای ایمنی یا ایمونومدولاتور Immunomodulator خوانده می شوند که خود به دو گروه عمده تقسیم می شوند: 1- محرک سیستم ایمنی Immunostimulator 2- سرکوبگر سیستم ایمنی Immunouppressor که هرکدام بسته به شرایط استفاده قادرند به نحوی برتعدادی از پاسخهای ایمنی تاثیر بگذارند.(1)

امروزه یکی از کاربردهای این مواد درمان بیماران سرطانی می باشد و این روشهای ایمونولوژیک تبدیل به هدف مشترک ایمونولوژیستها و انکولوژیستها شده است، چرا که استفاده از درمانهای قبلی سرطان متکی به داروهایی هستند که سلولهای درحال تقسیم را می کشند و یا تقسیم سلولی را مهار می کنند، این درمانها تاثیر شدیدی بر سلولهای طبیعی در حال تقسیم دارند درحالیکه پاسخهای ایمنی به سرطانها می تواند مختص آنتی ژنهای توموری باشد و به اکثر سلولهای طبیعی آسیب نمی رساند.

با توجه به آنچه در بالا ذکر شد، محققین به دنبال ترکیباتی هستند که نه تنها سبب تحریک پاسخهای ایمنی و نابودی تومور می شود بلکه تا آنجا که ممکن است عوارض جانبی بسیار کمی داشته باشد.

این تلاشها با پشتوانه ای از نتایج آزمایشات انجام شده منجر به پیدایش علمی به نام ایمونولوژی تومور و روش درمانی خاصی بنام ایمونوتراپی شد. هدف بسیاری از روشهای ایمونوتراپی این بوده است که یا تومور را در مقایسه با بافت نرمال بیگانه تر سازند یا پاسخ ضعیف سیستم ایمنی را نسبت به تومور قویتر سازند.(2)

کاربرد ایمونومدولاتورها جنبه فارماکولوژیک ایمونوتراپی را تشکیل می دهد. بکار بردن ایمونومدولاتورهای طبیعی یا سینتیک زیر جمعیتهای لنفوسیتها و یا ماکروفاژها را تحریک می کنند و یا ممکن است سبب کاهش فعالیت سلولهای ساپرسور شوند که در هر صورت نتیجه آن لیز بیشتر سلول توموری است.(3)

نقاط قوت استفاده از ایمونومدولاتورها در ایمونوتراپی عبارتند از : 1) تغییرات جزئی در ترکیب شیمیایی ماده مورد نظر ، ممکن است اندکس درمانی را به میزان زیادی در جهت مطلوب تغییر دهد. 2) ممکن است بتوان با سنتز شیمیایی، ماده مورد نظر را با درجه خلوص بالا و مقدار انبوه تولید کرد. 3) اختصاصی بودن: به این معنی که اینها برخلاف موادی همچون سایتوکاینها، دارای اثراتی انتخابی بر سیستم ایمنی هستند و نیز اثرشان در مرحله خاصی از پاسخ ایمنی اعمال می گردد.5) فارماکوکینتیک این مواد : گاهی مواقع لازم است میزان ایمونومدولاتور را به مدت زیادی در سرم در سطح بالایی نگه داشت. بسیاری از سایتوکاینها و ایمونومدولاتورهای میکروبی باید از راه غیر خوراکی مصرف شوند. تزریق مقدار زیادی سایتوکاین ، سبب افزایش ناگهانی سطحئ سرمی این مواد می شود که مدت کمی هم دوام می آورد. در نتیجه برای حفظ میزان مطلوب آنها در سرم به مدت طولانی ، تزریق زیرپوستی مکرر لازم است. در صورتیکه در مورد ایمونومدولاتورهای شیمیایی با خواندن این مواد به کینتیک مشابهی دست یافت.(3 و 4)

منابع:

  1. غضنفری، ط. بررسی تاثیر سیر بر سیستم ایمنی موش Balb/c و اثر میتوژنیک آن بر لنفوسیتهای خون انسانی، پایان نامه کارشناسی ارشد ایمونولوژی. دانشگاه تربیت مدرس. 1380.

2.Ozolz R.F(1995) Current Problems in Cancer , Vol :XIX, No.4, Mosby – year Book Incorporation, USA

3.Fenichel R.L. and M. A. Chirigos (1984) Immune Modulation Agents and Their Mechanisms, Marcel Dekker Inc., USA

4.Turowski R.C., et al.(1994) Application of Chemical Immunomodulators to the Treatment of Cancer and AIDS, Cancer Investigation, 12: 620-643